АСОСӢ / Маориф

Маориф

Истиора чист?

истироа

Истиора калимаи арабист, маънои аслиаш ба орият, амонат ва гаравгон гирифтан аст, аммо дар илми бадеъ аз ҷумлаи санъатҳои маънавист, ки ба ҷои як калима калимаи дигарро истифода мебаранд. Истиора ҳам ба маҷоз ва ҳам ба ташбеҳ наздик аст. Донишмандони илми бадеъ истиорарояк нави маҷоз медонанд ба ин маънӣ, ки дар …

Прочитайте больше»

АНДАРЗҲОИ МАВЛАВӢ

sovet-mudrix

Дона чун андар замин пинҳон шавад, Сирри ў сарсабзии бўстон шавад. Кори поконро қиёс аз худ магир, Гарчи монад дар навиштан шер шир. Кори мардон рўшаниву гармӣ аст, Кори дулон ҳилаву бешармӣ аст. Чун ғараз омад. ҳунар пўшида шуд, Сад ҳиҷоб аз дил ба сўйи дида шуд. Чун диҳад қозӣ …

Прочитайте больше»

ҲИКОЯИ ХИРС ВА ОН АБЛАҲ, КИ БАР ВАФОИ Ў ЭЪТИМОД КАРДА БУД

xirs

Хирс ҳам аз аждаҳо чун вораҳид Во-н карам з-он мард мардона бидид. Чун саги асҳоби Каҳф100 он хирси зор Шуд мулозим101 дар пайи он бурдбор. Он яке бигзашту гуфташ: «Ҳол чист? Ай бародар, мар туро ин хирс кист?» Он мусулмон сар ниҳод аз хастагӣ, Хирс ҳорис102 гашт аз дилбастагӣ, Қисса …

Прочитайте больше»

ҲИКОЯИ «ТАБИБ ВА БЕМОР»

Табиб ва бемор

Бишнавед, ай дўстон, ин достон, Худ ҳақиқат нақди ҳоли мост он. Буд шоҳе дар замоне пеш аз ин, Мулки дунё будашу ҳам мулки дин. Иттифоқо, шоҳ рўзе шуд савор Бо ҳавоси хеш аз баҳри шикор. Як канизак дид шаҳ бар шоҳроҳ, Шуд ғуломи он канизак подшоҳ. Мурғи ҷонаш дар қафас …

Прочитайте больше»

ҲИКОЯИ «БОЗАРГОН ВА ТЎТӢ»

tuti

Як ҳикоят бишнав, ай зеборафиқ, То бидонӣ шарти ин баҳри амиқ. Буд бозаргоне, ўро тўтие, Дар қафас маҳбус зебо тўтие. Чунки бозаргон сафарро соз кард, Сўӣ Ҳиндустон шудан оғоз кард. Ҳар ғулому ҳар канизакро зи ҷуд Гуфт: — «Баҳри ту чӣ орам, гўй зуд». Ҳар яке аз вай муроде хост …

Прочитайте больше»

ҶАЛОЛУДДИНИ БАЛХӢ

Чалолудини Балхи

Ҷалолуддин Муҳаммад ибни Баҳоуддин Муҳаммад ибни Ҳусайн Хатибии Балхӣ машҳур ба Мавлавӣ, Ҷалолуддин МуҲаммади Балхӣ ё Муллои Рум яке аз бузургтарин шоирон ва мутафаккирони халқҳои форс-тоҷик ба шумор меравад, ки соли 1207 дар Балх таваллуд ёфтааст. Падараш-Баҳоуддини Валад аз фақеҳони машҳури замон буд. Ҷалолуддини Балхӣ дар ҷавонӣ ба омўзиши илмҳои маъмули …

Прочитайте больше»

МАҶОЗ ЧИСТ?

majoz

Маҷоз низ калимаи арабист, маънои луғавиаш маҳаллигузаштан, гузаргоҳ; ғайри ҳақиқат аст. Дар илми бадеъ аз ҷумлаи санъатҳои маънавист. Агаршоир ё нависанда дар асари худ калима ё таркиберо ба маънои ғайриаслӣ истифода бараду он маънӣ аз ягон ҷиҳат бамаънои аслӣ монанд бошад, онро маҷоз меноманд. Масалан, агар гўем, ки фалонӣ пояшро чени …

Прочитайте больше»

ҚАСИДАИ ҲАБСИЯИ «ТИРУ ТЕҒ АСТ БАР ДИЛУ ҶИГАРАМ»

qasida

Тиру теғ аст бар дилу ҷигарам, Ғаму тимори духтару писарам. Ҳам бад — ин сон гудозадам шабу рўз Ғаму тимори модару падарам. Ҷигарам пора асту дил хаста Аз ғаму дарди он дилу ҷигарам. На хабар мерасад маро з-эшон, На бад — эшон ҳамерасад хабарам. Боз гаштам асири қалъаи Ной, Суд …

Прочитайте больше»

МАСЪУДИ САЪДИ САЛМОН

sadi-salmon

Масъуд дар Лоҳур, дар хонаводаи дафтардори дарбори Маҷдуд ибни Масъуди Ғазнавӣ ба дунё омад. Падараш Саъди Салмони Ҳамадонӣ марди фозиле буд. Иқтисоду сиёсати давлатдории аҳди Ғазнавиёнро хуб медонист, гоҳ-гоҳе шеър ҳам менавишт. Писараш-Масъудро, ки ҳамноми фарзанди нахустини Султон Маҳмуди Ғазнавӣ буд, хеле хуб тарбия дод, илму адаб омўзонд. Масъуд аввал …

Прочитайте больше»

Ёрии аввалин ҳангоми зарар дидани скелет

skelet

Ёрии аввалин дар вақти ёзидани пойҳо ва баромадани буғумҳо. Дар натиҷаи ҳаракатҳои ноҷо ё зарбхўрӣ мумкин аст пайҳои пайвасткунандаи устухонҳои буғум зарар бинанд. Дар натиҷа атрофи буғум варам карда дардманд мешавад. Чунин ҷойи зарарёфтаи баданро ёзиш меноманд. Ҳангоми расонидани ёрии аввалин ба ҷойи зарбхўрда халтачаи ях ё латтаи ба оби …

Прочитайте больше»